Logo Centrum Informacji Turystycznej w Kalisz
Facebook - Centrum Informacji Turystycznej w KaliszuTwitter - Centrum Informacji Turystycznej w KaliszuYoutube - Centrum Informacji Turystycznej w KaliszuFoursquare - Centrum Informacji Turystycznej w Kaliszu
Flaga - język polskiFlaga język angielskiFlaga język niemiecki
Aktualności
Informacje praktyczne
Atrakcje turystyczne
Multimedia
Kontakt
Start / Propozycje spacerów po Kaliszu
Kalisz Średniowieczny
Dane adresowe:
telefon:
fax:
email:
strona www:
Opis
Trasa opisująca Kalisz średniowieczny
KALISZ ŚREDNIOWIECZNY

Zapraszamy na spacer po Kaliszu średniowiecznym.

Trasa: ul. Kanonicka – ul. Parczewskiego – Plac Jana Pawła II – Plac Św. Józefa – ul. Kolegialna – ul. Sukiennicza – Główny Rynek – (opcjonalnie) ul. Bolesława Pobożnego

Trasa obejmuje obiekty: Katedra pw. św. Mikołaja - Mury obronne - Fragmenty fundamentów Zamku Kazimierzowskiego - Baszta ''Dorotka'' - Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (Sanktuarium Świętego Józefa) - Kościół OO. Franciszkanów – (opcjonalnie) Kaliski Gród Piastów

Czas trwania spaceru ok. 3 godz.


Katedra pw. św. Mikołaja
Spacer rozpoczynamy przy Parafii Katedralnej pw. św. Mikołaja przy ul. Kanonickiej. Kościół ten ściśle wiąże się z okresem lokacji Kalisza, jako że wzniesiony został w XIII wieku z fundacji księcia Bolesława Pobożnego. W latach 1358-1810 kościołem zarządzali kanonicy regularni laterańscy sprowadzeni do Kalisza przez Kazimierza Wielkiego. W 1448 roku obok gotyckiej świątyni wzniesiono ceglany budynek klasztorny, w którym siedzibę znalazła szkoła parafialna. Obecnie mieści się tu dom parafialny, który stanowi najstarszy budynek mieszkalny w Kaliszu. Wskutek pożarów budynek kościoła był przebudowywany. Warto jednak zwrócić uwagę na XIV-wieczny portal w fasadzie katedry. Do najstarszych części należy również XIII-wieczne gotyckie prezbiterium.
Katedra pod wezwaniem świętego Mikołaja

Mury obronne
Kierując się dalej w stronę plant, a następnie w prawo w ulicę Parczewskiego napotykamy na fragment murów obronnych. Jest to najdłuższy fragment murów miejskich, które powstały za czasów Kazimierza Wielkiego. Z ok. 1600m miejskich murów pozostało we fragmentach ok. 350m.

Fragmenty fundamentów Zamku Kazimierzowskiego
Kontynuując spacer ulicą Parczewskiego, dotrzemy do Placu Jana Pawła II. Tu skręcamy w prawo i dostrzegamy tablice informacyjne. W tym miejscu znajdują się fragmenty fundamentów Zamku Kazimierzowskiego. Kaliski zamek wznoszono etapami, a zakończenie jego budowy przypadło na czasy Kazimierza Wielkiego. Była to budowla czteroskrzydłowa na rzucie kwadratu o boku długości ok. 46M, wzniesiona z kamienia i cegły, mieszcząca prawdopodobnie 45 pomieszczeń. Zamek w Kaliszu należał do ulubionych siedzib króla Władysława Jagiełły, który chętnie spędzał tu Święta Wielkiej Nocy. Niestety pożary przyczyniły się do upadku zamku, a jego ruiny władze pruskie sprzedały jako materiał budowlany.
Na tablicach znajdziemy wiele ciekawych informacji na temat historii zamku i miejskich obwarowań.
Następnie przechodzimy przez jezdnię, by dotrzeć na drugą stronę placu.
tablice informacyjne, w tle fragmenty fundamentów zamku

Baszta ''Dorotka''
Mijając fontannę, dojdziemy do fragmentu murów miejskich z basztą ''Dorotką'', półokrągłą, ceglaną, na kamiennym fundamencie i przykrytą półstożkowym dachem. Mury wyposażono w prostokątne wykusze, które umożliwiały ostrzał podnóża murów. W XV wieku przebudowano je na takie właśnie baszty jak ''Dorotka''. Z nazwą łączy się wiele legend, jedna z nich opowiada o nieszczęsnej Dorotce - córce starosty kaliskiego i zakochanym w niej szewczyku. Rozgniewany starosta prawdopodobnie kazał zamknąć córkę w baszcie. I stąd wzięła się jej nazwa. Inna legenda głosi, iż w baszcie tej zamykano dziewczęta za nieobyczajne prowadzenie. Owe panny nazywane były właśnie ''Dorotkami''.
Baszta Dorotka

Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (Sanktuarium Świętego Józefa)
Obchodzimy teren od strony parku, podziwiając Bazylikę Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (Sanktuarium Świętego Józefa). Kościół przypuszczalnie powstał w końcu XIII wieku. Początkowo był to drewniany kościółek, na którego miejscu wzniesiono w 1353 roku późnogotycką świątynię z fundacji arcybiskupa gnieźnieńskiego Jarosława Bogorii Skotnickiego. W 1359 roku kościół podniesiono do rangi kolegiaty. Świątynia w swym pierwotnym kształcie istniała do 1783 roku, wówczas bowiem nastąpiła katastrofa budowlana podczas prac rozbiórkowych przylegającego do świątyni pałacu biskupów. Kościół odbudowano w roku 1790. W 1798 roku dawna kolegiata została wyniesiona przez papieża Pawła VI do godności Bazyliki Mniejszej. Jest to świątynia późnobarokowa z gotyckim prezbiterium i zakrystią, trzynawowa z czworoboczną wieżą umieszczoną w fasadzie. Klasycystyczny ołtarz główny prezentuje kopię gotyckiego obrazu Matki Boskiej ''Madonna Ab Igne'' z 1424 roku (oryginał obejrzeć można w Skarbcu). Na przedłużeniu prawej nawy znajduje się kaplica Świętej Rodziny. Obraz w niej prezentowany w 1770 roku został uznany przez Prymasa Polski za cudowny. Znajdujący się w kościele obraz św. Józefa w 1796 roku jako pierwszy na świecie otrzymał korony papieskie. Bazylika jest jednym z pięciu na świecie ośrodków kultu św. Józefa. Do najcenniejszych zabytków świątyni należą: kielich gotycki podarowany przez Kazimierza Wielkiego, patena romańska ofiarowana przez Mieszka III opactwu w Lądzie, obraz Matki Boskiej ''od ognia'' z 1424 roku, który uważany jest za jeden z ciekawszych zabytków malarstwa gotyckiego w Polsce. Do najbardziej okazałych dzieł zaliczany jest późnogotycki poliptyk gotycki z warsztatu ''Mistrza z Gościszowic''.
Obecnie trwają prace związane z odsłonięciem gotyckiego wątku ceglanego na najstarszych elementach świątyni: prezbiterium, zakrystii i kapitularzu.
Bazylika z odsłoniętym gotyckim wątkiem ceglanym

Kościół OO. Franciszkanów
Spacer śladami średniowiecza poprowadzi nas dalej ulicą Kolegialną i Sukienniczą aż do zabudowań kościoła OO. Franciszkanów, które znajdziemy przed Mostem Trybunalskim.
Kościół pw. św. Stanisława Biskupa Męczennika wzniesiony został w latach 1257-1288 z fundacji księcia Bolesława Pobożnego i jego żony Jolanty (Jolenty). Kościół wybudowano w stylu gotyckim. Świątynia na przestrzeni lat została kilka razy przebudowana, co było związane z pożarami, które niszczyły miasto. Szczególnie dotkliwe były te z roku 1537 i 1559, które strawiły świątynię do tego stopnia, że przez ponad sześćdziesiąt lat nawa główna stała bez dachu. Kościół odbudowano w roku 1632, a pracami kierował Albin Fontana, obywatel Kalisza pochodzący ze znanego włoskiego rodu architektów. W trójnawowej świątyni uwagę zwracają piękne sztukaterie podkreślające linię żeber gotyckich w prezbiterium. Sklepienia, głowice kolumn i łuki ozdobione są główkami anielskimi, orłami, tarczami herbowymi oraz bogatymi motywami roślinnymi. Całość utrzymana jest w tradycji renesansu, którą historycy sztuki określili mianem stylu kalisko-lubelskiego. Na szczególną uwagę zasługują również: piękna ambona w kształcie łodzi Piotrowej z 1862 roku oraz przebudowana w 1632r. gotycka Kaplica Męki Pańskiej. Przed środkowym ołtarzem w prawej nawie spoczywają w srebrnej trumience relikwie Jolanty ogłoszonej w 1827 roku błogosławioną, a od 1880 roku uznawanej za patronkę Wielkopolski.
Do najstarszych elementów świątyni OO. Franciszkanów należy Kaplica Nieustającej Adoracji, która była prawdopodobnie kaplicą książęcą. Kaplica odróżnia się w bryle kościoła, spoglądając na budynek od strony ul. Św. Stanisława. W prezbiterium świetnie zachowały się maswerki z XIII i XIV wieku.
Kościół Franciszkanów

Średniowieczny układ urbanistyczny
W Kaliszu zachował się średniowieczny układ urbanistyczny: dwie ulice handlowe, przecięte systemem przecznic, z centralnie usytuowanym prostokątnym rynkiem. Znakomicie można zaobserwować ten schemat z wieży ratusza. Można wejść na nią z przewodnikiem po uprzednim uzgodnieniu telefonicznym z kaliskim oddziałem PTTK: 62 598 24 43 / 509 360 171. Wieża jest również udostępniana o stałych godzinach w okresie ferii zimowych oraz od maja do sierpnia.
Obecny ratusz pochodzi z lat 1920-1925. Najstarsze udokumentowane wzmianki o ratuszu pochodzą z 1426 r. Pierwszy ratusz był gotycki, z siedemdziesięciometrową, ośmioboczną wieżą górującą nad miastem. W połowie XVI w. wieżę zwieńczono renesansowym hełmem. Po pożarze w końcu XVII wieku wieża otrzymała barokowy miedziany hełm z iglicą. Najstarszy ratusz spłonął podczas wielkiego pożaru miasta w 1792 roku, a jego resztki rozebrano w 1804 r. W budynku ratusza można obejrzeć grafiki oraz makiety m.in. średniowiecznych bram miasta.

Nasz spacer możemy poszerzyć, udając się ok. 2 km na południe na tzw. Zawodzie, na ulicę Bolesława Pobożnego, gdzie mieścił się wczesnośredniowieczny gród. Można tam dotrzeć pieszo – trasą pieszo-rowerową wzdłuż Prosny (Wał Piastowski), autobusem nr 3 lub własnym transportem.

Kaliski Gród Piastów
Zawodzie jest od lat miejscem badań archeologicznych, odnaleziono tu liczne przedmioty związane ze średniowiecznym grodem (monety, narzędzia, elementy broni), które eksponowane są na stałej wystawie w Muzeum Okręgowym Ziemi Kaliskiej w Kaliszu.
W 2007 roku Rezerwat Archeologiczny na Zawodziu został poddany rekonstrukcji i tak powstał Kaliski Gród Piastów.
Zrekonstruowane zostały fundamenty historycznych obiektów budowlanych, zbudowano wieżę obronną z palisadą, most dla pieszych nad stawem, zrekonstruowano fragmenty wałów ziemnych, zbudowano chałupy mieszkalne, zrekonstruowano kurhan, zbudowano bramy wjazdowe z palisadą i ostrokołem, zrekonstruowano zabytkową zagrodę składającą się z budynku mieszkalnego i budynków inwentarskich.

Chaty w Kaliskim Grodzie Piastów

Grafika kalendarz imprez
Banner, Szlak Piastowski
Linki